Alzheimer Fare Modelinde Diyabet İlaçları İle Hafıza Kaybı Geri Çevrildi

Alzheimer Fare Modelinde Diyabet İlaçları İle Hafıza Kaybı Geri Çevrildi. Demansın en sık görülen nedeni olan ve ilk olarak Alois Alzheimer tarafından tanımlanan Alzheimer hastalığı, bilişsel yeteneklerde bozulma, günlük yaşamsal aktivitelerde azalma ve nöropsikiyatrik semptomlar ile giden nörodejeneratif bir hastalıktır. Prevalansı yaş ile artan Alzheimer hastalığının görülme sıklığı 70 yaş üstünde %1,3’ken 80 yaş üstünde %22,5 gibi çok büyük bir orandır. (1)

Alzheimer hastalığının etiyolojisi şu an hala tartışmalıdır. Genetik nedenleri olduğu gibi, bir çok farklı nedene bağlı da olabilir. Bununla ilgili bir çok hipotez ortaya atılmıştır. Kolinerjik hipotez, amiloid hipotez, tau hipotezi ve oksidatif stres, retrogenezis gibi birçok hipotez söz konusudur. Bunların hepsi kendi içinde doğru olmakla birlikte, hiç biri tek başına Alzheimer hastalığına bir neden oluşturamamaktadır.

Son yıllarda ortaya atılmış bir diğer hipotez ise, Alzheimer hastalığının beyne selektivite gösteren bir diyabet türü olduğudur. Ve bu yüzden bu hastalığa tip 3 diyabet denebileceği söylenmektedir. Bu hipotez ile ilgili güçlü kanıtlar hızla artmaktadır. (2)

Hatta geçtiğimiz aylarda yapılan bir çalışmada Alzheimer hastalığının beyinde değil de, tamamen farklı bir periferik bölgede başlayabileceğine dair bir çalışma Nature – Molecular Psychiatry dergisinde yayımlandı. (3)

Alzheimer Fare Modelinde Üçlü Reseptör Agonisti

2018’in taze yayınlarından biri de bu hipotezi doğrular nitelikte. Yapılan çalışmada üçlü reseptör agonisti (Triple Receptor Agonist) olarak bilinen GLP1/GIP/Glukagon reseptör agonisti diyabet ilacının, APP/PS1 transgenik Alzheimer fare modelinde, Alzheimer hastalığına bağlı hafıza kaybını geri çevirdiği gösterildi. Aynı zamanda bu ilacın beyindeki amiloid plakları, kronik inflamasyon ve oksidatif stresi azalttığı, beyin büyüme faktörlerini artırdığı ve sinir hücrelerindeki kayıp oranını düşürdüğü gösterildi. (4)

Yaklaşık 10-15 yıldır Alzheimer hastalığı için yeni bir ilaç keşfedilmediğini düşünürsek, bu son çalışma bizler için bir umut kaynağı olabilir. İlerleyen zamanlarda bu ilacın insanlar üzerindeki etkisi de çalışılacaktır. Sonucu ne olur bilemeyiz, ama bu son yapılan araştırmanın Alzheimer hastalığına dair bazı varsayımlarımızı değiştireceği aşikardır.

 

Kaynaklar ve İleri Okuma:
  1. PetersenTrends in the incidence and prevalence of Alzheimer’s disease, dementia, and cognitive impairment in the United States 
  2. Alzheimer’s Disease Is Type 3 Diabetes–Evidence Reviewed 
  3. https://www.nature.com/articles/mp2017204
  4. Neuroprotective effects of a triple GLP-1/GIP/glucagon receptor agonist in the APP/PS1 transgenic mouse model of Alzheimer’s disease
Avatar

Osman Karakuş

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji AD -Benim hayat amacım bir gökkuşağı çizmek. Bunu yapabilmek için kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor kalemlere ihtiyaç var. Ama benim elimde sadece siyah kalem var. Bu yüzden ben de "Gökkuşağı nasıl çizilir"i yazmaya başladım.

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir