Neden Bazı İlaçları Yemekle Birlikte Almak Zorundayız?

Neden bazı ilaçları yemekle birlikte almak zorundayız? Hastaneye gittiğimizde ve hekimimiz bizlere ilaç yazdığında çoğunlukla şu gereklilikleri duyarız hekim tarafından: “Günde üç kez, yemekle birlikte” ya da “Boş midede iki kapsül”. İlaçların bazıları aç karnına alınması gerekirken, bazıları ise tok karnına yemeklerle birlikte alınması gerekir.

Peki bazı ilaçları yemekle birlikte almak neden önemlidir? Gıdanın varlığı ilaçların vücudu terketmesini mi yavaşlatıyor?

İlaçların bir çoğunun ağızdan alındığı ve öğle yemeğinde yediğiniz tavuk döner ile aynı sindirim kanalına girdiği göz önüne alındığında, ilaçların ve yiyeceklerin birbiri ile ilişki içerisinde olduğunu düşünmek mantıklıdır. Yemek yediğimizde, bağırsaklardaki kan akımı artar, safra karaciğerden sindirim kanalına salgılanır ve mideyi kaplayan hücreler mide asitini dışarı atar.

Bu fizyolojik değişiklikler nedeniyle, midemize gönderdiğimiz ilaçların da nasıl ve ne zaman alındığı önem kazanıyor. Örneğin, ibuprofen ve diğer steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçlar (NSAII’lar) en iyi yiyeceklerle birlikte alınır. 

Bunun nedeni, NSAII’ların vücudun prostaglandin üretimini – enflamasyonu teşvik eden bileşikler – inhibe etmesidir. Ama ne yazık ki, bağırsaktaki prostaglandinler aynı zamanda mideyi korumakla yükümlüdür. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu koruyucu işlevi azaltan bir ilaç, özellikle düzenli kullanımda kolayca mide tahrişine neden olabilir. NSAII’ların yemekle alınması bu sorunun önlenmesine yardımcı olur.

Ancak mide zarının korunması yiyeceklerle birlikte bazı ilaçları almanızın tek nedeni değildir.  Bağırsaklardan kan dolaşımına en iyi şekilde emilmenin, bağırsaklardaki ortamın asidik olduğu zamanlarda olan ilaçlar vardır. Buna en güzel örnek HIV antiviralleridir. Bu nedenle bu ilaçları yemek ile birlikte almak, mideye ve dolaylı yoldan bağırsaklara asit salgılanmasına neden olacağı için, ilaçların emilimini artıracaktır. Hatta bazı araştırmalar bu ilaçların kola ile alımının biyoyararlanımı artırdığından bahsetmektedir (1). Ve bununla birlikte bazı diğer ilaçlar da yağlarda veya safra asidinde iyi çözündüğünden dolayı bu ilaçların da yemek ile birlikte alınması önerilir.

Peki ya aç karnına alınanlar?

Öncelikle, ilaçlar için ‘boş mide’ demek genellikle yemekten en az bir saat önce ve yemekten 2 saat sonra anlamına gelir. Aç karnına ilaç almanız gerekiyorsa, bunun sebebi kimyasal bileşiğin asitli bir ortamda kolayca bozunması olabilir. Örneğin önemli bir antibiyotik olan penisilin V bunlardan biridir. 

Ayrıca ilaç kalsiyum, demir veya diğer bazı besinlerin varlığından etkilenebilir .

Son olarak, ilaçları aç veya tok karnına almanızından öte, asıl hayati olan ilaçları düzenli kullanmanızdır. İlaçları düzenli bir şekilde kullanmak, ilaçtan en iyi şekilde yararlanmanızı sağlayacaktır.

Kaynaklar ve İleri Okuma:
  1. Effect of a cola beverage on the bioavailability of itraconazole in the presence of H2 blockers.
Osman Karakuş

Osman Karakuş

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji AD -Benim hayat amacım bir gökkuşağı çizmek. Bunu yapabilmek için kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor kalemlere ihtiyaç var. Ama benim elimde sadece siyah kalem var. Bu yüzden ben de "Gökkuşağı nasıl çizilir"i yazmaya başladım.

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir